#Wiadomości

2026 08 29

Czym jest System Madrycki? Międzynarodowa ochrona znaku towarowego w praktyce

System Madrycki to międzynarodowy mechanizm administracji WIPO, który pozwala zarejestrować znak towarowy w wielu krajach świata za pomocą jednego wniosku złożonego w rodzimym urzędzie patentowym (np. polskim UPRP). W praktyce oznacza to znaczne uproszczenie formalności, niższe koszty i łatwiejsze zarządzanie portfelem praw własności intelektualnej.

NAJWAZNIEJSZE FAKTY

Zasięg terytorialny: System Madrycki obejmuje ponad 110 członków reprezentujących ponad 133 kraje i organizacje regionalne (w tym UE, USA, Chiny czy Japonię).
Opłata urzędu pochodzenia: Za przekazanie wniosku międzynarodowego wynosi 600 zł w polskim UPRP lub 300 EUR w unijnym EUIPO.
Opłata podstawowa WIPO: Wnosi się ją w frankach szwajcarskich i wynosi 653 CHF dla znaku bez koloru (słownego lub czarno-białego) albo 903 CHF dla znaku w kolorze.
Czas badania merytorycznego: Urzędy w wyznaczonych państwach mają od 12 do 18 miesięcy na przeanalizowanie wniosku i zgłoszenie ewentualnych zastrzeżeń.
Zależność od znaku bazowego: Przez pierwsze 5 lat ochrona międzynarodowa zależy od znaku w urzędzie pochodzenia – jego unieważnienie powoduje tzw. Central Attack (upadek ochrony we wszystkich wyznaczonych krajach).
Okres ochrony: Rejestracja udzielana jest na 10 lat z możliwością bezlimitowego przedłużania na kolejne 10-letnie okresy (podstawowa opłata za odnowienie wynosi 653 CHF).

Co to jest System Madrycki i jak działa międzynarodowa ochrona marki?

System Madrycki (ang. Madrid System) to międzynarodowy mechanizm rejestracji znaków towarowych zarządzany przez Światową Organizację Własności Intelektualnej (WIPO – World Intellectual Property Organization) z siedzibą w Genewie. Podstawę prawną Systemu stanowią dwa akty międzynarodowe: Porozumienie madryckie o międzynarodowej rejestracji znaków z dnia 14 kwietnia 1891 r. (Dz.U. z 1993 r. Nr 116, poz. 514) oraz Protokół do Porozumienia madryckiego, przyjęty w Madrycie dnia 27 czerwca 1989 r. (Dz.U. z 2003 r. Nr 13, poz. 129). Od października 2015 r. wszystkie nowe zgłoszenia międzynarodowe podlegają w praktyce wyłącznie postanowieniom Protokołu.

Główny cel Systemu Madryckiego (WIPO)

Głównym celem Systemu Madryckiego jest uproszczenie i zoptymalizowanie procesu uzyskiwania oraz zarządzania ochroną znaków towarowych na rynku międzynarodowym. Zamiast składać osobne wnioski w każdym krajowym urzędzie patentowym z osobna – w różnych językach, walutach i na odmiennych formularzach – wnioskodawca składa jeden wniosek międzynarodowy, za pośrednictwem swojego rodzimego urzędu (np. polskiego UPRP lub unijnego EUIPO).

Należy podkreślić, że System Madrycki nie tworzy jednolitego, globalnego prawa ochronnego. Jest to procedura centralnej aplikacji i administracji. W wyniku jej przejścia uzyskujemy tzw. rejestrację międzynarodową, która w każdym ze wskazanych państw rozpada się na wiązkę niezależnych praw krajowych, podlegających merytorycznemu badaniu przez lokalne urzędy patentowe.

Dowiedz się również czym jest własność intelektualna i jak ją chronić.

Dla kogo jest ta ścieżka? Kto może skorzystać z procedury międzynarodowej?

Z procedury międzynarodowej w ramach Systemu Madryckiego nie może skorzystać każdy dowolny podmiot. Warunkiem koniecznym jest posiadanie tzw. uprawniającego powiązania z państwem-stroną Porozumienia lub Protokołu madryckiego.

Oznacza to, że wnioskodawca (osoba fizyczna lub prawna) musi spełniać co najmniej jedno z poniższych kryteriów:

posiadać obywatelstwo państwa członkowskiego,
posiadać miejsce zamieszkania na terytorium państwa członkowskiego,
posiadać rzeczywiste i poważne przedsiębiorstwo przemysłowe lub handlowe na terytorium państwa członkowskiego.

Przykłady praktyczne:

Polski przedsiębiorca prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą (JDG) lub spółkę z o.o. w Polsce posiada powiązanie z Polską (UPRP) oraz Unią Europejską (EUIPO).
Polskie podmioty mogą składać wniosek międzynarodowy wskazując jako urząd pochodzenia Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (UPRP) lub Urząd Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO).

Zasięg terytorialny: W jakich krajach chroni System Madrycki?

Zasięg Systemu Madryckiego dynamicznie się rozrasta. Członkami tzw. Związku Madryckiego jest ponad 110 państw, reprezentujących ponad 130 krajów świata (część członków stanowią organizacje regionalne, takie jak Unia Europejska czy Afrykańska Organizacja Własności Intelektualnej – OAPI).

System obejmuje kluczowe jurysdykcje gospodarcze, w tym m.in. Unię Europejską, Stany Zjednoczone, Wielką Brytanię, Chiny, Japonię, Koreę Południową, Australię, Kanadę, Szwajcarię czy Turcję.

System Madrycki nie obejmuje automatycznie wszystkich krajów świata. Ochrona obowiązuje wyłącznie w tych państwach / regionach, które zgłaszający wyraźnie wskaże w swoim wniosku jako tzw. wyznaczone Umawiające się Strony. Jeśli dany kraj nie jest stroną Protokołu madryckiego (np. niektóre państwa Ameryki Południowej czy Bliskiego Wschodu), jedyną drogą do uzyskania tam ochrony pozostaje tradycyjna rejestracja bezpośrednia przez lokalnego rzecznika patentowego.

Jakie są zalety i ograniczenia Systemu Madryckiego?

Jedna aplikacja, jeden język, jedna waluta (CHF)

Dla rozwijających się przedsiębiorstw i marek ekspansywnych System Madrycki oferuje szereg udogodnień operacyjnych i finansowych:

Jedna aplikacja: Zamiast przygotowywać dziesiątki osobnych wniosków i kompletować lokalne dokumenty pełnomocnictwa, składa się jeden wniosek międzynarodowy do jednego urzędu pochodzenia.
Jeden język procedury: Cała korespondencja zgłoszeniowa z WIPO prowadzona jest w jednym z trzech języków urzędowych: angielskim, francuskim lub hiszpańskim.
Jedna waluta i opłata: Wszystkie opłaty urzędowe wnoszone są w frankach szwajcarskich (CHF) bezpośrednio do Biura Międzynarodowego WIPO.
Brak konieczności ustanawiania lokalnych pełnomocników na etapie zgłoszenia: Na etapie składania wniosku i badania formalnego przez WIPO nie ma obowiązku angażowania zagranicznych rzeczników patentowych z każdego wskazanego kraju, co generuje ogromne oszczędności na wstępnym etapie.
Łatwe zarządzanie portfolio: Zmiana nazwy firmy, adresu, przeniesienie praw czy odnowienie ochrony na kolejne 10 lat we wszystkich krajach odbywa się za pomocą jednego formularza i jednej opłaty w WIPO.

Przeczytaj nasz artykuł dlaczego warto zarejestrować znaki towarowe.

Rejestracja w UPRP vs. EUIPO vs. WIPO – Tabela porównawcza

Kryterium	Rejestracja krajowa (UPRP – Polska)	Rejestracja unijna (EUIPO – ZTUE)	Rejestracja międzynarodowa (WIPO – System Madrycki)
Zasięg terytorialny	Wyłącznie terytorium Polski	Cała Unia Europejska (27 państw członkowskich)	Wybrane państwa spośród >133 krajów Systemu Madryckiego
Wymóg znaku bazowego	Brak (zgłoszenie pierwotne)	Brak (zgłoszenie pierwotne)	Tak – wymagana rejestracja lub zgłoszenie bazowe w UPRP/EUIPO
Tryb rejestracji	Jednolite prawo krajowe	Jednolite prawo unijne (system „wszystko albo nic”)	Wiązka praw krajowych w wyznaczonych państwach
Waluta opłat	PLN	EUR	CHF (Frank szwajcarski)
Lokalni pełnomocnicy	Brak obowiązku dla podmiotów z siedzibą w Polsce/EOG; pełnomocnik obowiązkowy tylko spoza EOG.	Brak obowiązku przy zgłoszeniu; pełnomocnik z EOG obowiązkowy dla podmiotów spoza EOG (art. 119 rozp. 2017/1001)	Brak wymogu przy zgłoszeniu; wymagany w krajach, gdzie wydano odmowę
Elastyczność ochrony	Ograniczona do PL	Przeszkoda w 1 państwie UE (np. wcześniejszy znak krajowy) blokuje/unieważnia ZTUE w całej UE	Odmowa w 1 kraju nie wpływa na ochronę w pozostałych wyznaczonych państwach

Wady i ryzyka, o których musisz wiedzieć przed zgłoszeniem

Mimo licznych zalet, procedura międzynarodowa wiąże się z określonymi ryzykami prawno-biznesowymi:

Ryzyko Ataku Centralnego: Przez pierwsze 5 lat od daty rejestracji międzynarodowej jej los jest ściśle związany ze znakiem bazowym w urzędzie pochodzenia. Upadek znaku bazowego powoduje upadek rejestracji międzynarodowej we wszystkich wyznaczonych krajach.
Konieczność posiadania zgłoszenia / rejestracji bazowej: Nie można złożyć wniosku w WIPO „od zera” – trzeba najpierw posiadać znak w UPRP lub EUIPO.
Nieprzewidywalne opłaty następcze: W przypadku wydania wstępnej odmowy przez urząd krajowy (np. USPTO w USA lub IP Australia), w celu obrony znaku konieczne jest wyznaczenie lokalnego rzecznika patentowego, co generuje wysokie koszty prawne.
Wydłużony czas procedury merytorycznej: Urzędy krajowe mają 12 lub 18 miesięcy na przeanalizowanie wniosku i ewentualne zgłoszenie zastrzeżeń.

Wymogi formalne i zgłoszenie bazowe: Jak rozpocząć procedurę?

Zgłoszenie lub rejestracja bazowa – rola UPRP i EUIPO

Punktem wyjścia dla skorzystania z Systemu Madryckiego jest posiadanie tzw. podstawy bazowej. Może nią być:

Zgłoszenie bazowe: Złożony wniosek o rejestrację znaku towarowego w urzędzie pochodzenia, który jest w trakcie badania.
Rejestracja bazowa: Prawomocnie udzielone prawo ochronne na znak towarowy w urzędzie pochodzenia.

Dla polskiego przedsiębiorcy urzędem pochodzenia może być:

Urząd Patentowy RP (UPRP) – gdy znakiem bazowym jest zgłoszenie / rejestracja krajowa.
Urząd Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO) – gdy znakiem bazowym jest unijny znak towarowy (ZTUE / EUTM).

Wniosek międzynarodowy nie jest składany bezpośrednio do WIPO w Genewie, lecz za pośrednictwem urzędu pochodzenia (UPRP lub EUIPO). Zadaniem urzędu pochodzenia jest weryfikacja tzw. poświadczenia, czyli potwierdzenie, że dane we wniosku międzynarodowym są w 100% zgodne z danymi w znaku bazowym.

Formularz MM2 – jak prawidłowo wypełnić wniosek międzynarodowy?

Oficjalnym i podstawowym formularzem służącym do zgłoszenia międzynarodowego w ramach Protokołu madryckiego jest formularz MM2.

Wypełnienie formularza MM2 wymaga zachowania bezwzględnej rygorystyczności. Do kluczowych sekcji należą:

Dane zgłaszającego: Muszą być tożsame z danymi w rejestrze bazowym.
Wskazanie urzędu pochodzenia oraz znaku bazowego: Numer zgłoszenia lub rejestracji bazowej.
Reprezentacja znaku: Postać graficzna / słowna znaku musi odpowiadać dokładnie znakowi bazowemu.
Wyznaczenie państw: Zaznaczenie krajów, w których żądamy ochrony.
Wykaz towarów i usług: Musi mieścić się w granicach wykazu ze znaku bazowego (może być węższy, ale nigdy szerszy).

Klasyfikacja Nicejska – kluczowy element wykazu towarów i usług

Wykaz towarów i usług we wniosku MM2 musi być uporządkowany zgodnie z Międzynarodową Klasyfikacją Towarów i Usług do Celów Rejestracji Znaków (Klasyfikacja Nicejska). Klasyfikacja ta dzieli towary i usługi na 45 klas (klasy 1-34 dotyczą towarów, klasy 35-45 dotyczą usług).

Zasada ścisłej zgodności z zakresem bazowym: Wykaz w zgłoszeniu międzynarodowym nie może być szerszy niż wykaz objęty rejestracją lub zgłoszeniem bazowym. Jeżeli w znaku bazowym (np. w UPRP) zastrzeżono wyłącznie „oprogramowanie komputerowe” (klasa 9), we wniosku MM2 nie wolno dodać „usług programistycznych” (klasa 42), ani „odzieży” (klasa 25). Dozwolone jest natomiast zawężenie wykazu towarów dla wszystkich lub tylko wybranych krajów.

Języki urzędowe procedury (angielski, francuski, hiszpański)

Procedura przed Biurem Międzynarodowym WIPO prowadzona jest w trzech językach oficjalnych: angielskim, francuskim i hiszpańskim.

W przypadku wnoszenia wniosku za pośrednictwem Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej (UPRP), formularz MM2 sporządza się wyłącznie w języku angielskim lub francuskim.
W przypadku wnoszenia wniosku za pośrednictwem Urzędu Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO), formularz wyznaczający język postępowania może być złożony w dowolnym z 23 oficjalnych języków UE. Sam język zgłoszenia międzynarodowego musi być jednak ograniczony wyłącznie do jednego z 3 oficjalnych języków Systemu Madryckiego: angielskiego, francuskiego lub hiszpańskiego.

Wszelka dalsza korespondencja, zawiadomienia o brakach oraz wpisy w Rejestrze Międzynarodowym dokonywane są w wybranym języku procedury.

Weryfikacja wniosku przez Biuro Międzynarodowe WIPO

Po przekazaniu wniosku MM2 przez urząd pochodzenia do Genewy, Biuro Międzynarodowe WIPO przystępuje do badania formalnego.

Badanie wymogów formalnych przez WIPO

Należy wyraźnie zaznaczyć: WIPO nie bada zdolności odróżniającej znaku ani nie sprawdza, czy na rynku istnieją znaki kolizyjne. Rola WIPO sprowadza się do weryfikacji formalno-prawnej, na którą składa się:

Sprawdzenie opłacenia należnych opłat urzędowych.
Weryfikacja prawidłowości klasyfikacji towarów i usług według Klasyfikacji Nicejskiej.
Sprawdzenie kompletności danych zgłaszającego i reprezentacji znaku.

Jeśli wniosek spełnia wymogi formalne, WIPO dokona wpisu znaku do Rejestru Międzynarodowego, opublikuje go w oficjalnym biuletynie WIPO Gazette of International Marks oraz wyda Świadectwo Rejestracji Międzynarodowej. Następnie WIPO przesyła zawiadomienie o rejestracji do urzędów patentowych wszystkich wyznaczonych państw.

Dowiedz się więcej o tym kiedy warto przeprowadzić badanie znaku towarowego?

Co oznacza zawiadomienie o brakach i jak na nie zareagować?

Jeżeli wniosek zgłoszeniowy zawiera błędy formalne, WIPO przesyła do wnioskodawcy oraz urzędu pochodzenia oficjalne zawiadomienie o brakach – tzw. Notice of Irregularity.

Najczęstsze przyczyny nieprawidłowości obejmują:

Braki w opłatach: Nieprawidłowe wyliczenie opłat lub brak wpłaty na konto WIPO.
Niewłaściwe sformułowanie towarów/usług: Użycie terminów niezgodnych z oficjalną klasyfikacją MGS (Madrid Goods & Services Manager) lub stosowanie zbyt ogólnych określeń.
Niezgodność poświadczenia urzędu pochodzenia: Rozbieżności w danych osobowych lub w reprezentacji znaku względem znaku bazowego.

Terminy na odpowiedź: WIPO wyznacza zazwyczaj termin 3 miesięcy na usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Niedotrzymanie tego terminu skutkuje uznaniem wniosku za wycofany (abandoned) lub odrzuceniem zgłoszenia. WIPO zwraca opłaty po potrąceniu połowy opłaty podstawowej (Zasada 11 ust. 3).

Ile kosztuje rejestracja znaku towarowego w Systemie Madryckim?

Koszty rejestracji międzynarodowej składają się z dwóch głównych elementów: opłaty za przekazanie wniosku w urzędzie pochodzenia oraz opłat międzynarodowych należnych WIPO (płatnych w CHF).

Opłata krajowa za przekazanie wniosku do urzędu pochodzenia:
- UPRP (Polska): opłata za przekazanie wniosku międzynarodowego wynosi 600 PLN.
- EUIPO (UE): opłata za przekazanie wniosku wynosi 300 EUR.
Opłaty międzynarodowe w WIPO (płatne we frankach szwajcarskich – CHF):
- Opłata podstawowa:
  - 653 CHF – znak bez koloru (słowny lub graficzny cz-b).
  - 903 CHF – każdy znak w kolorze.
- Opłata za wyznaczenie państw:
  - Opłata standardowa: Stosowana dla krajów, które nie ustaliły opłaty indywidualnej (np. opłata uzupełniająca wynosi 100 CHF za każdy wyznaczony kraj + opłata dodatkowa wynosi 100 CHF za każdą klasę powyżej trzech. Nie pobiera się jej, gdy wszystkie wyznaczone kraje mają opłaty indywidualne (jak w przykładzie niżej).
  - Opłata indywidualna: Większość rozwiniętych jurysdykcji (np. USA, Wielka Brytania, Japonia, Chiny, EUIPO) ustanowiła własne opłaty indywidualne za wyznaczenie. Przykład: wyznaczenie USA 460 CHF/klasę; UK 240 + 64 CHF; Japonia 221 + 208 CHF (WIPO, stan na 29.08.2026)

Źródło: WIPO System madrycki: Tabela opłat [dostęp online: 29.08.2026]; Urząd Patentowy RP Procedura międzynarodowa [dostęp online: 29.08.2026]; EUIPO Opłaty [dostęp online: 29.08.2026]

Jak korzystać z WIPO Fee Calculator? Przykładowa wycena

Ze względu na skomplikowany system opłat indywidualnych i różnice zależne od liczby klas oraz opcji kolorystycznych, WIPO udostępnia oficjalne narzędzie kalkulacyjne: WIPO Fee Calculator [dostęp online: 29.08.2026] .

Przykładowa symulacja kosztów:

Znak: Słowno-graficzny (kolorowy) – opłata podstawowa 903 CHF.
Liczba klas Nicejskich: 2 klasy.
Urząd pochodzenia: UPRP (Polska).
Wyznaczone kraje: USA, Wielka Brytania, Japonia.

Obliczenie opłat urzędowych WIPO:

- Opłata podstawowa: 903 CHF
- Opłata indywidualna USA (2 klasy): 920 CHF
- Opłata indywidualna Wielka Brytania (2 klasy): 304 CHF
- Opłata indywidualna Japonia (2 klasy): 429 CHF
- Łączny koszt urzędowy WIPO: 2556 CHF (+ 600 PLN opłaty dla UPRP) – (stan 29.08.2026).

Dofinansowanie z SME Fund 2026 (Bon 2 – Znaki towarowe i wzory): Przedsiębiorcy z sektora MŚP mogą ubiegać się o zwrot 50% opłat WIPO za zgłoszenie międzynarodowe. Obecnie możliwość wnioskowania o bon 2 jest czasowo wstrzymana.

Źródło: Fundusz dla MŚP (SME Fund) – szczegóły na temat edycji 2026 [dostęp online: 29.08.2026]

Koszty utrzymania ochrony: Odnowienie prawa co 10 lat

Międzynarodowa rejestracja znaku towarowego udzielana jest na okres 10 lat z możliwością bezlimitowego przedłużania na kolejne 10-letnie okresy.

Odnowienia dokonuje się zbiorczo w WIPO dla wszystkich lub wybranych krajów wyznaczonych za pomocą formularza MM11 lub elektronicznego portalu WIPO e-Renewal. Podstawowa opłata urzędowa za odnowienie (przedłużenie) wynosi 653 CHF. Dodatkowo do niej dochodzą odpowiednie opłaty indywidualne lub standardowe za każdy przedłużany kraj.

Sprawdź jakie są koszty rejestracji znaku towarowego w Polsce.

Procedura w wyznaczonych państwach

Wyznaczenie pierwotne (formularz MM2) a wyznaczenie późniejsze (formularz MM4)

Wyznaczenie pierwotne: Dokonywane jest bezpośrednio w składanym wniosku MM2.
Wyznaczenie późniejsze: Właściciel zarejestrowanego znaku międzynarodowego może w dowolnym momencie rozszerzyć jego ochronę geograficzną o nowe kraje członkowskie Systemu Madryckiego. Dokonuje się tego na formularzu MM4 (lub elektronicznie przez e-Subsequent Designation), uiszczając opłatę podstawową (300 CHF) oraz opłaty za nowo wyznaczone kraje. Okres ochrony dla nowo wyznaczonych krajów upływa równocześnie z datą wygaśnięcia pierwotnej rejestracji międzynarodowej.

Niezależne badanie merytoryczne przez urzędy krajowe

Gdy WIPO dokona rejestracji międzynarodowej, powiadamia urzędy patentowe wyznaczonych krajów. Od tego momentu rozpoczyna się faza krajowa.

Każdy urząd krajowy rozpatruje zgłoszenie zgodnie z własnym prawem krajowym dotyczącym znaków towarowych. Badanie obejmuje:

Przesłanki bezwzględne (np. czy znak nie jest opisowy, czy nie narusza dobrych obyczajów).
Przesłanki względne (np. analiza kolizyjności z wcześniejszymi znakami krajowymi – w państwach stosujących system badania z urzędu, np. USA czy Chiny).
Ewentualny okres sprzeciwowy dla osób trzecich (np. w Wielkiej Brytanii czy Unii Europejskiej).

Urzędy krajowe mają ściśle określony termin na przeprowadzenie badania i poinformowanie WIPO o ewentualnej odmowie: 12 miesięcy (termin standardowy) lub 18 miesięcy (jeżeli kraj złożył deklarację o przedłużeniu terminu na podstawie Protokołu).

Co zrobić w przypadku wstępnej odmowy ochrony?

Jeżeli urząd krajowy odnajdzie przeszkody rejestracyjne, wydaje tzw. Zawiadomienie o Wstępnej Odmowie Ochrony. Dokument ten jest przesyłany do WIPO, a WIPO przekazuje go uprawnionemu.

Wstępna odmowa nie oznacza ostatecznego odrzucenia wniosku. Jest to odpowiednik oficjalnego pisma z zastrzeżeniami urzędu.

Kroki zaradcze:

Analiza przyczyn odmowy: Czy odmowa dotyczy przeszkód bezwzględnych (np. zarzut opisowości), czy względnych (kolizja ze znakiem wcześniejszym), czy błędów w wykazie towarów?
Konieczność ustanowienia lokalnego pełnomocnika: Aby złożyć odpowiedź na wstępną odmowę przed urzędem krajowym (np. przed USPTO w USA czy UKIPO w UK), wnioskodawca ma obowiązek ustanowić lokalnego rzecznika patentowego / adwokata wykonującego zawód w danej jurysdykcji.
Złożenie argumentacji lub ograniczenie wykazu: Odpowiedź może polegać na wykazaniu odrębności znaku, zawarciu umowy koegzystencyjnej ze sprzeciwiającym się podmiotem lub zwężeniu wykazu towarów / usług.

Sprawdź jakie są najczęstsze błędy przy rejestracji znaku towarowego w Polsce.

Oświadczenie o przyznaniu ochrony

Jeżeli urząd krajowy nie znajdzie podstaw do odmowy lub jeśli wszelkie przeszkody podniesione we wstępnej odmowie zostaną pomyślnie usunięte, urząd wydaje Oświadczenie o przyznaniu ochrony.

Od tego momentu znak międzynarodowy cieszy się w danym państwie dokładnie taką samą ochroną prawną, jakby został zarejestrowany bezpośrednio w tym urzędzie krajowym.

Największe ryzyko: Czym jest Central Attack i jak się przed nim uchronić?

5-letni okres zależności rejestracji międzynarodowej od znaku bazowego

Najistotniejszą specyfiką prawną Systemu Madryckiego jest tzw. zasada zależności. Przez okres 5 lat od daty rejestracji międzynarodowej ochrona we wszystkich wyznaczonych krajach na świecie pozostaje bezwzględnie uzależniona od losu zgłoszenia lub rejestracji bazowej w urzędzie pochodzenia (UPRP lub EUIPO).

Skutki unieważnienia znaku bazowego dla ochrony w innych krajach

Jeżeli w ciągu pierwszych 5 lat od daty rejestracji międzynarodowej znak bazowy:

zostanie ostatecznie odrzucony,
zostanie unieważniony lub wygaszony w wyniku sprzeciwu lub wniosku o unieważnienie,
zostanie wycofany przez samego wnioskodawcę,

wówczas rejestracja międzynarodowa upada w takim zakresie, w jakim upadło prawo do znaku bazowego (art. 6 ust. 3 Protokołu madryckiego). Oznacza to, że wykreślenie rejestracji międzynarodowej we wszystkich wyznaczonych państwach może być całkowite lub częściowe (zależnie od tego, czy znak bazowy upadł w całości, czy tylko dla niektórych towarów lub usług). Zjawisko to w prawie własności przemysłowej określane jest mianem centralnego ataku (Central Attack).

Konkurent, który chce zniszczyć międzynarodową ochronę marki, nie musi prowadzić kosztownych sporów w USA, Chinach czy Japonii. Wystarczy, że skutecznie podważy znak bazowy (np. w Polsce przed UPRP lub w UE przed EUIPO), co wywoła efekt domina na całym świecie.

Transformacja – jak uratować ochronę po udanym Central Attack?

Aby uchronić wnioskodawców przed drastycznymi skutkami Central Attack, Protokół madrycki przewiduje instytucję transformacji.

Jeżeli rejestracja międzynarodowa zostanie uchylona w wyniku unieważnienia znaku bazowego, właściciel ma prawo w terminie 3 miesięcy od daty wykreślenia rejestracji w WIPO złożyć wnioski o przekształcenie prawa międzynarodowego w bezpośrednie zgłoszenia krajowe w poszczególnych wyznaczonych państwach.

Kluczowa korzyść transformacji: Zgłoszenia krajowe powstałe w wyniku transformacji zachowują pierwotną datę pierwszeństwa rejestracji międzynarodowej (oraz ewentualne pierwszeństwo konwencyjne). Główną wadą transformacji są jednak wysokie koszty – konieczne jest opłacenie pełnych opłat urzędowych za zgłoszenia bezpośrednie w każdym z krajów z osobna oraz zatrudnienie lokalnych pełnomocników.

Specyfika rejestracji na trudnych rynkach: USA (USPTO) i Wielka Brytania (UKIPO)

Rejestracja w USA: Oświadczenie o zamiarze używania znaku „Declaration of Intention to Use the Mark” (MM18)

Wyznaczenie Stanów Zjednoczonych we wniosku MM2 nakłada na zgłaszającego specyficzne wymogi wynikające z amerykańskiego prawa o znakach towarowych (Lanham Act, 15 U.S.C. § 1051).

Zgodnie z sekcją 66(a) Lanham Act, zgłaszający wyznaczający USA musi złożyć formalne oświadczenie o rzeczywistym zamiarze używania znaku w obrocie handlowym w USA (Declaration of Intent to Use the Mark). Oświadczenie to zawarte jest w dedykowanym załączniku do formularza MM2 (MM18).

Brak dołączenia prawidłowo podpisanego formularza MM18 przy zgłoszeniu wyznaczającym USA nie powoduje natychmiastowego odrzucenia wniosku – Biuro Międzynarodowe WIPO wydaje zawiadomienie o braku formalnym, wyznaczając 3-miesięczny termin na uzupełnienie braków (Zasada 11 ust. 6 Wspólnych Regulaminów). Niezastosowanie się do wezwania w tym terminie skutkuje uznaniem wyznaczenia USA za niebyłe.

Ważne obowiązki w toku ochrony w USA:

W celu utrzymania ochrony na rynku amerykańskim, uprawniony musi złożyć bezpośrednio przed USPTO oświadczenie o rzeczywistym używaniu znaku (Section 71 Declaration):

po raz pierwszy: pomiędzy 5. a 6. rokiem od daty przyznania ochrony (rejestracji) w USA,
po raz kolejny: pomiędzy 9. a 10. rokiem każdego kolejnego okresu 10-letniego.

Niezłożenie wymaganego oświadczenia wraz z dowodami używania w tych terminach skutkuje całkowitym wygaśnięciem ochrony znaku na terytorium USA.

Specyfika klasyfikacji towarów i usług w urzędzie USPTO

Amerykański Urząd Patentowy i Znaków Towarowych (USPTO) słynie z niezwykle rygorystycznego podejścia do opisu towarów i usług. Podczas gdy urzędy europejskie akceptują szerokie pojęcia (np. „oprogramowanie komputerowe” w klasie 9), USPTO odrzuca ogólne sformułowania i wymaga precyzyjnego wskazania funkcji i przeznaczenia programu (np. „computer software for database management in the field of finance”).

W efekcie zgłoszenia międzynarodowe wyznaczające USA bardzo często napotykają na wstępne odmowy wynikające wyłącznie z braku precyzji w wykazie klasyfikacyjnym. Wykaz towarów / usług dla USA warto zweryfikować z amerykańską bazą USPTO ID Manual jeszcze przed złożeniem wniosku MM2.

Procedura w Wielkiej Brytanii po Brexicie

Okres przejściowy po wyjściu Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej zakończył się 31 grudnia 2020 r. Z dniem 1 stycznia 2021 r. unijne znaki towarowe (EUIPO) przestały automatycznie chronić terytorium Zjednoczonego Królestwa.

Ważne dla wcześniejszych rejestracji: Dla wszystkich rejestracji międzynarodowych wyznaczających Unię Europejską uzyskanych przed 1 stycznia 2021 r. brytyjski urząd (UKIPO) automatycznie i bezpłatnie utworzył “klonowane” praw krajowych tzw. comparable UK trade marks.

Dla obecnych zgłoszeń w Systemie Madryckim oznacza to, że wyznaczenie Unii Europejskiej (EU) we wniosku międzynarodowym nie obejmuje Wielkiej Brytanii. Aby uzyskać ochronę marki na tym rynku, należy w formularzu MM2 (zgłoszenie pierwotne) lub MM4 (późniejsze wyznaczenie) wyraźnie zaznaczyć Wielką Brytanię (United Kingdom) jako osobne wyznaczone państwo, co wiąże się z koniecznością uiszczenia brytyjskiej opłaty indywidualnej na rzecz UKIPO.

Przeczytaj nasz artykuł Jak wybrać kraj rejestracji znaku towarowego aby podjąć przemyślaną decyzję.

Zarządzanie międzynarodowym portfolio znaków towarowych

Jedną z największych zalet Systemu Madryckiego jest możliwość dokonywania wszelkich zmian prawno-administracyjnych w jednym centralnym rejestrze prowadzonym przez WIPO.

Zmiana właściciela i przeniesienie praw (Formularz MM5)

Przeniesienie praw do rejestracji międzynarodowej na nowy podmiot (np. w wyniku sprzedaży marki, fuzji lub aportu) zgłasza się do WIPO na formularzu MM5. Przeniesienie może dotyczyć wszystkich lub tylko wybranych wyznaczonych państw oraz wszystkich lub części towarów i usług. Nowy właściciel musi spełniać kryterium powiązania uprawniającego z państwem-stroną Systemu Madryckiego.

Ograniczenie, wykreślenie lub zrzeczenie się ochrony (MM6, MM7, MM8)

WIPO udostępnia ustandaryzowane formularze dla modyfikacji zakresu ochrony:

Formularz MM6 Służy do ograniczenia wykazu towarów i usług dla wszystkich lub wybranych wyznaczonych państw.
Formularz MM7: Służy do całkowitego zrzeczenia się ochrony w wybranych (nie wszystkich) wyznaczonych państwach.
Formularz MM8: Służy do całkowitego wykreślenia rejestracji międzynarodowej w odniesieniu do wszystkich państw dla części lub całości towarów.

Aktualizacja danych uprawnionego i zmiana pełnomocnika (MM9, MM12)

Formularz MM9: Wniosek o wpisanie zmiany nazwy, firmy lub adresu siedziby właściciela znaku.
Formularz MM12: Oficjalne ustanowienie pełnomocnika (np. rzecznika patentowego) w postępowaniu przed Biurem Międzynarodowym WIPO.

Rejestracja umów licencyjnych w Rejestrze Międzynarodowym

System Madrycki umożliwia centralny wpis udzielonych licencji na korzystanie ze znaku międzynarodowego za pomocą formularza MM13. Wpis licencji dokonany w WIPO wywołuje skutki we wszystkich wyznaczonych państwach, chyba że prawo danego kraju wymaga dodatkowej rejestracji w urzędzie krajowym.

Zastąpienie rejestracji krajowej rejestracją międzynarodową

Zgodnie z art. 4bis Protokołu madryckiego, jeżeli podmiot posiadał wcześniej bezpośrednie rejestracje krajowe w poszczególnych państwach, a następnie uzyskał dla tego samego znaku rejestrację międzynarodową wyznaczającą te państwa, rejestracja międzynarodowa zastępuje wcześniejsze rejestracje krajowe z zachowaniem ich wcześniejszych dat pierwszeństwa.

Zastąpienie to następuje z mocy prawa, jednak ujawnienie wpisu w rejestrze krajowym wymaga złożenia formalnego wniosku – np. bezpośrednio w WIPO na formularzu MM21 (wprowadzonym od 2021 r.) lub w odpowiednim urzędzie krajowym (w przypadku polskiego UPRP opłata za wpis zastąpienia w rejestrze wynosi 50 zł).

Mechanizm ten pozwala Docelowo zoptymalizować zarządzenie portfelem praw i zrezygnować z utrzymywania kosztownych rejestracji krajowych na rzecz jednego prawa międzynarodowego.

Ważne – zalecenie strategiczne:

Nie należy natychmiast rezygnować z rejestracji krajowych. Warto utrzymywać je w mocy przez pierwsze 5 lat od daty rejestracji międzynarodowej (tj. w tzw. okresie zależności), aby zapobiec utracie ochrony w danym kraju w przypadku skutecznego centralnego ataku (Central Attack) skierowanego przeciwko znakowi bazowemu. Rezygnację z wpisów krajowych najlepiej przeprowadzić dopiero po bezproblemowym upływie 5-letniego okresu zależności.

Często Zadawane Pytania – FAQ

Ile trwa rejestracja znaku towarowego w Systemie Madryckim?

Urząd pochodzenia (np. UPRP lub EUIPO) przekazuje wniosek do WIPO w ciągu 2 miesięcy, aby zachować datę zgłoszenia międzynarodowego jako datę wniesienia wniosku krajowego (art. 3 ust. 4 Protokołu madryckiego).

Pełny proces uzyskania bezspornej ochrony we wszystkich wyznaczonych krajach trwa jednak dłużej, ponieważ lokalne urzędy mają ustawowo 12 lub 18 miesięcy (w zależności od jurysdykcji) na przeprowadzenie merytorycznego badania i wydanie ewentualnej odmowy.

Dowiedz się ile trwa rejestracja znaku towarowego w Polsce.

Czy System Madrycki daje ochronę na cały świat?

Nie. Nie istnieje jedno uniwersalne „ogólnoświatowe prawo ochronne na znak towarowy”. System Madrycki zapewnia ochronę wyłącznie w tych państwach, które są członkami Związku Madryckiego i które zostały wyraźnie wyznaczone przez zgłaszającego we wniosku (MM2/MM4).

Co jest lepsze: unijny znak towarowy (EUIPO) czy zgłoszenie w WIPO?

To zależy od strategii rynkowej firmy:

Sprzedaż wyłącznie na terenie Unii Europejskiej: Optymalnym i tańszym rozwiązaniem jest jednolity znak unijny zgłoszony bezpośrednio w EUIPO.
Ekspansja poza Unię Europejską (np. USA, Wielka Brytania, Chiny, Szwajcaria): Najlepszą ścieżką jest wykorzystanie rejestracji bazowej i rozszerzenie ochrony na świat poprzez WIPO (System Madrycki).

Ważne ryzyko przy wyborze znaku bazowego:

Wykorzystanie Znaku Towarowego Unii Europejskiej (ZTUE) jako bazy dla zgłoszenia międzynarodowego znacząco zwiększa ryzyko tzw. centralnego ataku (Central Attack) – wystarczy powołać się na wcześniejszy znak krajowy w chociażby 1 z 27 państw członkowskich UE, aby unieważnić bazę unijną i spowodować upadek całej rejestracji międzynarodowej.

W przypadku oznaczeń ryzykownych (np. słabo odróżniających się lub zbliżonych do już istniejących praw) znacznie bezpieczniejszą bazą jest rejestracja krajowa w UPRP, ograniczona przestrzennie do rynku polskiego.

Czy po złożeniu wniosku MM2 można dodać nowe kraje?

Nie, do złożonego wniosku MM2 nie można dodać nowych krajów. Rozszerzenie terytorialne wymaga złożenia wniosku. o tzw. wyznaczenie późniejsze na formularzu MM4, wskazując zarejestrowany numer międzynarodowy i dopłacając opłaty urzędowe za nowo wyznaczone państwa.

Czy muszę korzystać z pomocy rzecznika patentowego przy zgłoszeniu w WIPO?

Przepisy prawa nie nakładają bezwzględnego obowiązku ustanawiania pełnomocnika przy składaniu wniosku międzynarodowego. Jednak ze względu na rygorystyczne wymogi dotyczące klasyfikacji towarów i usług, konieczność prawidłowego doboru znaku bazowego, ryzyko ataku centralnego (Central Attack) oraz skomplikowane procedury w przypadku wstępnych odmów, współpraca z doświadczonym rzecznikiem patentowym jest zalecana, aby skutecznie zabezpieczyć interesy prawne i finansowe przedsiębiorstwa.

Skontaktuj się z nami

Chcesz, aby Twój znak towarowy został zarejestrowany bez błędów i opóźnień?
Zespół METIDA Polska zajmie się całym procesem – od audytu po uzyskanie decyzji urzędu. Skorzystaj z naszych usług dotyczących znaku towarowego.