Media spolecznosciowe daja dostep do tysiecy utworow muzycznych – jednak dostep ten nie oznacza swobodnego korzystania w celach biznesowych. Biblioteki muzyczne Instagram, TikTok i YouTube sa licencjonowane, a regulaminy platform wyrazniej odrozniaja uzytek osobisty od komercyjnego. W tym artykule obalamy 5 najczestszych mitow na temat wykorzystania muzyki w mediach spolecznosciowych i wyjasniamy, jak firma moze dzialac zgodnie z prawem.

Mit 1: Jesli muzyka jest w bibliotece platformy – moge jej swobodnie uzywac

To najczestszy blad. Fakt: muzyka w bibliotece platformy oznacza tylko tyle, ze platforma ma licencje na jej odtwarzanie w tresciach konta osobistego. Konta firmowe, reklamy i monetyzowane tresci to osobna kategoria licencyjna.

Instagram pozwala dodawac muzyke do Reels na koncie prywatnym, lecz jednoczesnie wyraznia zaznacza, ze konta firmowe dysponuja ograniczonym katalogiem muzycznym. Powodem jest to, ze wlasciciele praw autorskich udzielaja platformom odrebnych licencji na uzytek osobisty i komercyjny.

Podstawa prawna – Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U. 1994 nr 24 poz. 83), ktora stanowi, ze publiczne odtwarzanie lub nadawanie utworu w celach komercyjnych wymaga odrebnej zgody autora lub podmiotu posiadajacego prawa.

Mit 2: Do 15 sekund muzyki – mozna uzywac za darmo

Ta zasada nie ma zadnej podstawy prawnej. Ustawa o prawie autorskim nie przewiduje zadnego limitu czasowego, ponizej ktorego korzystanie z utworu byloby wolne. Nawet kilka sekund muzyki w tresciach komercyjnych moze naruszyc prawa autorskie, jezeli:

• utwor jest wyraznie rozpoznawalny (np. refreny popularnych piosenek);
• jest wykorzystywany w celach komunikacji biznesowej;
• tresc promuje marke, sprzedaje produkt lub usluge.

W praktyce system YouTube Content ID automatycznie wykrywa nawet krotkie fragmenty – niezaleznie od ich dlugosci – i moze automatycznie wyciszyc lub odmonetyzowac tresc.

Mit 3: Konto firmowe i prywatne – to jedno i to samo

Platforma rozroznia te dwie kategorie pod wzgledem prawnym i technicznym. Licencje muzyczne sa udzielane odrebnie:

Wazne: TikTok dla kont firmowych udostepnia odrebny katalog – Commercial Music Library – z utworami legalnie licencjonowanymi do uzytku komercyjnego. To wlasciwe rozwiazanie, jednak jego zawartosc jest znacznie mniejsza niz ogolna biblioteka.

Mit 4: Podaem autora – wszystko jest legalne

Atrybucja autorska (wskazanie, kto jest tworca utworu) to obowiazek moralny, ale nie licencja. Podanie autora nie oznacza, ze uzyskano prawo do komercyjnego korzystania z utworu.

Prawo autorskie to prawo do kontrolowania sposobu korzystania z utworu. Zgodnie z Ustawa o prawie autorskim (Dz.U. 1994 nr 24 poz. 83), tworca ma majatkowe prawo do wynagrodzenia za komercyjne korzystanie z utworu. Prawo to obowiazuje przez cale zycie tworcy i jeszcze przez 70 lat po jego smierci (art. 36 ustawy).

Jesli korzystasz z utworu muzycznego w celach biznesowych bez licencji, ZAiKS (Zwiazek Autorow i Kompozytorow Scenicznych) lub sam autor moze wyslac wezwanie do zaplaty wynagrodzenia i odszkodowania.

Mit 5: Nikt sie nie skarzy – to znaczy, ze jest dobrze

Automatyczne systemy wykrywania tresci na platformach (YouTube Content ID, Meta Rights Manager) dzialaja automatycznie – bez oczekiwania na skargi. Naruszenie jest wykrywane i blokowane natychmiast, niezaleznie od tego, czy autor wie o Twojej tresci.

W przypadku naruszenia praw autorskich w mediach spolecznosciowych moga zostac zastosowane nastepujace srodki:

• wyciszenie lub usuniecie tresci;
• utrata przychodow z reklam (odmonetyzowanie);
• ograniczenie lub zawieszenie konta;
• odpowiedzialnosc cywilna na podstawie Ustawy o prawie autorskim (Dz.U. 1994 nr 24 poz. 83) (wiecej: naruszenia wlasnosci intelektualnej i ryzyko prawne).

Jak legalnie uzywac muzyki w tresciach biznesowych?

Istnieje kilka praktycznych alternatyw, ktore daja prawo do korzystania z muzyki w celach komercyjnych:

1. Biblioteki licencji Royalty-Free

Te biblioteki sprzedaja licencje muzyczne z wyraznymi prawami komercyjnymi:

• Artlist – roczna subskrypcja, nieograniczone prawo do uzytku komercyjnego
• Epidemic Sound – popularny wsrod tworcow tresci, wyrazna licencja biznesowa
• Musicbed – utwory wyzszej jakosci do reklam i filmow
• YouTube Audio Library – bezplatna biblioteka, odpowiednia do wielu celow biznesowych z atrybucja

2. Licencje Creative Commons

Utwory z licencja CC BY (Attribution) lub CC BY-SA dopuszczaja uzytek komercyjny z atrybucja. Natomiast CC BY-NC (NonCommercial) zabrania uzytku komercyjnego – to czesty blad.

3. Bezposrednie licencjonowanie

Firma moze bezposrednio zwrocic sie do autora lub wydawcy muzycznego i uzyskac licencje dostosowana do konkretnej kampanii. Dotyczy to tworzenia reklamowych materialow wideo lub dlugookresowych kampanii komunikacyjnych.

Najczesciej zadawane pytania

Czy konto firmowe na Instagramie moze korzystac z dowolnej muzyki z biblioteki platformy?

Nie. Instagram udostepnia kontom firmowym ograniczony katalog muzyczny w porownaniu z kontami prywatnymi, poniewaz wlasciciele praw udzielaja platformie odrebnych licencji w zaleznosci od rodzaju uzytku.

Czy na TikToku firmowym mozna uzywac tej samej muzyki co na prywatnym?

Nie. TikTok dla kont firmowych udostepnia odrebna Commercial Music Library – jest ona mniejsza, ale prawnie bezpieczna do uzytku komercyjnego.

Czym jest ZAiKS i jaka jest jego rola?

ZAiKS – Zwiazek Autorow i Kompozytorow Scenicznych – to organizacja zbiorowego zarzadzania, ktora pobiera i rozdziela wynagrodzenia dla autorow i wykonawcow muzycznych. Jesli firma publicznie odtwarza muzyke (np. w sklepie lub na eventach), licencje nalezy uzyskac za posrednictwem ZAiKS.

Czy licencja Creative Commons zawsze zezwala na uzytek komercyjny?

Nie. Tylko licencje bez oznaczenia NC (NonCommercial) dopuszczaja uzytek komercyjny. Licencje CC BY-NC, CC BY-NC-SA i CC BY-NC-ND zabraniaja uzytku komercyjnego.

Co robic, jesli moje tresci juz naruszyly prawa autorskie?

Zalecamy niezwloczne usuniecie tresci, ocene potencjalnych szkod i konsultacje z prawnikiem ds. wlasnosci intelektualnej w sprawie dalszych dzialan. Zespol METIDA oferuje bezplatna pierwsza konsultacje.

Czy mozna uzywac muzyki z filmow na YouTube?

Nie. Muzyka w filmach YouTube jest licencjonowana dla tych filmow, a nie dla Twoich tresci. Uzywajac jej w innym materiale, naruszasz prawa autorskie.